กินไข่แล้วอย่าเพิ่งดื่มชา! เหตุผลที่หลายคนไม่รู้ อาจทำให้ร่างกายดูดซึมธาตุเหล็กได้น้อยลง

ไข่กับชาเป็นคู่ที่หลายคนคุ้นเคย โดยเฉพาะมื้อเช้าที่กินไข่ต้ม ไข่ลวก หรือเมนูไข่พร้อมกับชาร้อนสักแก้ว แต่รู้หรือไม่ว่าเครื่องดื่มบางชนิดอาจมีผลต่อการดูดซึมธาตุเหล็กจากอาหารได้ กินไข่แล้วอย่าเพิ่งดื่มชา! เหตุผลที่หลายคนไม่รู้ อาจทำให้ร่างกายดูดซึมธาตุเหล็กได้น้อยลง

หนึ่งในตัวการคือสารกลุ่มโพลีฟีนอลที่พบในชา ซึ่งสามารถจับกับธาตุเหล็กบางรูปแบบในอาหารและลดการดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้ ประเด็นสำคัญจึงไม่ได้หมายความว่าห้ามกินไข่คู่กับชาโดยเด็ดขาด แต่คนที่ต้องการเพิ่มการได้รับธาตุเหล็ก โดยเฉพาะผู้ที่มีความเสี่ยงขาดธาตุเหล็ก ควรใส่ใจกับช่วงเวลาที่ดื่มชา

ทำไม “ชา” จึงอาจลดการดูดซึมธาตุเหล็ก?

ชา โดยเฉพาะชาดำและชาเขียว มีสารประกอบกลุ่มโพลีฟีนอล ซึ่งสามารถจับกับธาตุเหล็กที่ไม่ใช่ฮีม หรือ non-heme iron ซึ่งเป็นธาตุเหล็กที่พบมากในอาหารจากพืชและอาหารบางชนิด

เมื่อดื่มชาพร้อมมื้ออาหาร สารเหล่านี้อาจลดปริมาณธาตุเหล็กที่ร่างกายสามารถดูดซึมได้ ผลกระทบจะขึ้นอยู่กับชนิดของอาหาร ปริมาณธาตุเหล็ก ปริมาณชา และองค์ประกอบอื่น ๆ ในมื้อนั้นด้วย

แล้วธาตุเหล็กใน “ไข่” เป็นแบบไหน?

ไข่มีธาตุเหล็ก แต่ธาตุเหล็กจากไข่ไม่ได้อยู่ในรูปเดียวกับธาตุเหล็กจากเนื้อสัตว์ทั้งหมด โดยธาตุเหล็กที่ไม่ใช่ฮีมจะถูกดูดซึมได้แตกต่างจากธาตุเหล็กฮีมที่พบในเนื้อสัตว์

นอกจากนี้ ไข่ยังมีสารบางชนิดที่อาจส่งผลต่อการดูดซึมธาตุเหล็ก จึงไม่ควรมองว่าไข่เป็นแหล่งธาตุเหล็กที่ดูดซึมได้ง่ายที่สุด แม้ไข่จะยังเป็นอาหารที่มีสารอาหารหลากหลายและสามารถเป็นส่วนหนึ่งของมื้ออาหารที่สมดุลได้

คนทั่วไปต้องเลิกดื่มชาหลังอาหารหรือไม่?

ไม่จำเป็นต้องเลิกดื่มชา เพียงแต่หากต้องการเพิ่มการดูดซึมธาตุเหล็ก ควรหลีกเลี่ยงการดื่มชาพร้อมมื้ออาหารที่เป็นแหล่งธาตุเหล็ก โดยเฉพาะคนที่มีภาวะขาดธาตุเหล็กหรือได้รับคำแนะนำจากแพทย์ให้เพิ่มธาตุเหล็ก

การเว้นช่วงระหว่างมื้ออาหารกับการดื่มชาเป็นวิธีง่าย ๆ ที่ช่วยลดโอกาสที่สารในชาจะไปรบกวนการดูดซึมธาตุเหล็กจากอาหารมื้อนั้น โดยไม่จำเป็นต้องงดชาไปเลย

อยากให้ร่างกายดูดซึมธาตุเหล็กได้ดีขึ้น ควรกินอะไรคู่กัน?

วิตามินซีมีบทบาทช่วยเพิ่มการดูดซึมธาตุเหล็กที่ไม่ใช่ฮีม ดังนั้นการกินอาหารที่มีวิตามินซีร่วมกับมื้ออาหารจึงเป็นอีกวิธีที่ช่วยเพิ่มการใช้ประโยชน์จากธาตุเหล็กในอาหารได้

ตัวอย่างอาหารที่มีวิตามินซี ได้แก่ ฝรั่ง ส้ม กีวี มะเขือเทศ พริกหวาน และผักบางชนิด สามารถนำมาจัดคู่กับมื้ออาหารที่มีแหล่งธาตุเหล็กได้ โดยไม่จำเป็นต้องพึ่งอาหารเสริมในคนที่ไม่ได้มีภาวะขาดธาตุเหล็ก

นอกจากชา ยังมีอะไรที่ควรระวัง?

นอกจากชาแล้ว กาแฟและเครื่องดื่มที่มีสารประกอบบางชนิดก็สามารถมีผลต่อการดูดซึมธาตุเหล็กได้เช่นกัน โดยเฉพาะเมื่อดื่มพร้อมมื้ออาหารที่เป็นแหล่งธาตุเหล็ก

แคลเซียมก็เป็นอีกสารอาหารหนึ่งที่มีความเกี่ยวข้องกับการดูดซึมธาตุเหล็ก ดังนั้นผู้ที่กำลังรับประทานอาหารหรือผลิตภัณฑ์เสริมธาตุเหล็กตามคำแนะนำของแพทย์ ควรสอบถามเรื่องช่วงเวลาที่เหมาะสมในการรับประทานร่วมกับอาหารหรืออาหารเสริมชนิดอื่น

ถ้ากินไข่กับชาไปแล้ว ต้องกังวลหรือไม่?

ไม่จำเป็นต้องกังวลจากการกินไข่กับชาเพียงมื้อเดียว เพราะการดูดซึมธาตุเหล็กของร่างกายขึ้นอยู่กับอาหารทั้งมื้อและรูปแบบการกินโดยรวม การดื่มชาพร้อมอาหารไม่ได้หมายความว่าจะทำให้ร่างกายขาดธาตุเหล็กทันที

สิ่งที่ควรใส่ใจมากกว่าคือคนที่มีภาวะขาดธาตุเหล็กอยู่แล้ว หรือมีความต้องการธาตุเหล็กสูง หากต้องการปรับอาหารเพื่อเพิ่มธาตุเหล็ก ควรพูดคุยกับแพทย์หรือนักกำหนดอาหารเพื่อวางแผนให้เหมาะกับแต่ละคน

สรุป

การกินไข่แล้วดื่มชาทันทีไม่ได้เป็นเรื่องต้องห้าม แต่สารโพลีฟีนอลในชาอาจลดการดูดซึมธาตุเหล็กที่ไม่ใช่ฮีมจากอาหารได้ โดยเฉพาะเมื่อดื่มพร้อมมื้ออาหาร ดังนั้นคนที่ต้องการเพิ่มการดูดซึมธาตุเหล็กควรแยกเวลาการดื่มชาออกจากมื้ออาหารที่เป็นแหล่งธาตุเหล็ก

ในทางกลับกัน การเพิ่มอาหารที่มีวิตามินซีในมื้ออาหารก็เป็นอีกวิธีหนึ่งที่ช่วยส่งเสริมการดูดซึมธาตุเหล็กได้ ที่สำคัญคือไม่จำเป็นต้องงดชา ไข่ หรืออาหารชนิดใดชนิดหนึ่ง เพียงจัดเวลาและเลือกอาหารให้เหมาะสมกับความต้องการของร่างกาย